Αρδεύσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12^ο

ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΗ ΑΡΔΕΥΣΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Κατηγορίες μεθόδων επιφανειακής άρδευσης

1    Μέθοδοι άρδευσης με ροή

α) άρδευση με αυλάκια

β) άρδευση με λωρίδες

Το νερό ρέει στην επιφάνεια του εδάφους και διηθείται μέσα στο έδαφος

2    Μέθοδοι άρδευσης με κατάκλυση

Το νερό μένει στην επιφάνεια του εδάφους και εισχωρεί ( διηθείται ) σιγά – σιγά μέσα σε αυτό. ( άρδευση με λεκάνες )

Προϋποθέσεις εφαρμογής των παραπάνω μεθόδων : α) μεγάλη παροχή νερού ,                           β) κατάλληλη προετοιμασία του εδάφους και γ) το έδαφος να μην έχει μεγάλη υδατοπερατότητα και να μην παρουσιάζει μεγάλες κλίσεις.

12.1 ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΚΑΙ ΠΑΡΟΧΕΤΕΥΣΗ ΑΡΔΕΥΤΙΚΟΥ  ΝΕΡΟΥ

Το νερό μεταφέρεται από την πηγή στο χωράφι , με σύστημα ανοικτών αγωγών που ονομάζονται «διώρυγες» . Η ροή του νερού στις διώρυγες είναι ελεύθερη.

Κατηγορίες διωρύγων (ανάλογα με τη χρήση τους και τη θέση τους στο δίκτυο) :

1.       Προσαγωγός διώρυγα

2.       Πρωτεύουσα διώρυγα

3.       Δευτερεύουσα διώρυγα

4.       Τριτεύουσα  διώρυγα ( διώρυγα εφαρμογής ), πρέπει να βρίσκεται στο ψηλότερο σημείο του χωραφιού

Από την τριτεύουσα διώρυγα παραλαμβάνουν το νερό τα αυλάκια ή οι λεκάνες  ή οι λωρίδες.

12.2 ΑΡΔΕΥΣΗ ΜΕ ΑΥΛΑΚΙΑ

Το νερό κυλάει μέσα στα αυλάκια και ταυτόχρονα διηθείται μέσα στο χώμα με κατακόρυφη και πλευρική διήθηση.

Χρόνος παραμονής του νερού στο αυλάκι : τόσος ώστε το έδαφος να φθάσει στην υδατοϊκανότητά του και σε βάθος τόσο είναι το βάθος του ριζοστρώματος της καλλιέργειας.

Κλίση του εδάφους και κατεύθυνση αυλακιών : α) όταν το έδαφος έχε κλίση μέχρι 1% , το αυλάκια κατασκευάζονται παράλληλα με την κλίση και β) αν η κλίση είναι μέχρι 6-8% τότε τα αυλάκια κατασκευάζονται κάθετα στην κλίση.

Διαστάσεις αυλακιών : α) μήκος : 80-400 m , β) βάθος 15-20 cm και γ) απόσταση μεταξύ τους : 80-100 cm .

Το νερό από την τριτεύουσα διώρυγα στα αυλάκια περνάει με σιφώνια από πλαστικό ή αλουμίνιο.

Εφαρμόζουμε μεταβαλλόμενη παροχή για να μειώσουμε τις μεγάλες απώλειες λόγω απορροής στο τέλος του αυλακιού.

12.3 ΑΡΔΕΥΣΗ ΜΕ ΛΩΡΙΔΕΣ

Χρησιμοποιείται για την άρδευση πυκνών καλλιεργειών , όπως μηδικής , τριφυλλιού κ.λ.π. ή και οπωρώνων.

Προϋποθέσεις : α)  μικρές κλίσεις και β) μεγάλες παροχές νερού.

Το χωράφι χωρίζεται σε λωρίδες με παράλληλα αναχώματα.

Παράγοντες που καθορίζουν το μήκος και το πλάτος των λωρίδων :

α) παροχή , β) κλίση του εδάφους , γ) είδος της καλλιέργειας και δ) διηθητικότητα του εδάφους.

Το νερό ρέει στο πλάτος της λωρίδας σαν λεπτό στρώμα , περιοριζόμενο από τα αναχώματα.

Εφαρμόζουμε μεταβαλλόμενη παροχή για να μειώσουμε τις μεγάλες απώλειες λόγω απορροής ή ακόμα και πλήρη διακοπή της άρδευσης.

Για ελαφρά εδάφη γίνεται διακοπή της άρδευσης όταν το νερό καλύψει το 90% της λωρίδας

Για συνεκτικά εδάφη γίνεται διακοπή της άρδευσης όταν το νερό καλύψει το 70% της λωρίδας.

Μήκη  λωρίδων

α) Στα ελαφρά αμμώδη εδάφη μέχρι 40m.

β) Στα μεσαίας σύστασης εδάφη 140m – 180m.

γ) Στα συνεκτικά εδάφη 180m – 250m.

Τα πλάτη λωρίδων είναι 8m – 12m.

12.4  ΑΡΔΕΥΣΗ ΜΕ ΚΑΤΑΚΛΥΣΗ – ΛΕΚΑΝΕΣ

Εφαρμόζεται στην καλλιέργεια ρυζιού.

Βρίσκει περιορισμένη εφαρμογή.

Προϋποθέσεις : α) μεγάλη παροχή , β) οι λεκάνες να παρουσιάζουν μηδενική κλίση.

Οι λεκάνες μπορούν να κατασκευαστούν και κατά τις ισοϋψείς του εδάφους

Παράγοντες που επηρεάζουν το εμβαδό της λεκάνης  :

α) παροχή και β) σύσταση του εδάφους

Το εμβαδό της λεκάνης κυμαίνεται από 100m² - 5000 m²

Παραλλαγή της μεθόδου : μικρές μόνιμες λεκάνες για κάθε δένδρο.